Sympathische reflexdystrofie nader belicht

Sympathische reflexdystrofie (SRD) is een plaatselijk pijnsyndroom dat zowel spontaan kan ontstaan als na een kneuzing of een fractuur. Nog steeds is niet duidelijk in hoeverre lichamelijke en/of psychische factoren leiden tot SRD. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is onderzoek gedaan bij patiënten met SRD aan hun arm. Geconcludeerd werd dat de kans op SRD groter is bij mensen die een letsel hebben opgelopen en daarbij onder stress staan of psychische problemen hebben. Het bleek dat 80% van de patiënten in de periode voor het ontstaan van SRD een stressvolle gebeurtenis had meegemaakt tegen 20% in de controlegroep. Op de lange termijn kunnen psychische factoren de klachten verergeren en zelfs verlengen.

Een patiënt kan verschillende functiestoornissen krijgen die hem beperken in zijn dagelijkse activiteiten. Pijn en verminderde spierkracht veroorzaken bij 60% van de patiënten beperkingen in de activiteiten van het dagelijkse leven, soms zo erg dat van een handicap kan worden gesproken. Van de onderzochte groep moest 26% van baan veranderen en was 30% minimaal één jaar arbeidsongeschikt.

Literatuur: Geertzen JHB, Reflex sympathetic dystrophy: a study in

the perspective of rehabilitation medicine (proefschrift).

Voor aanvraag of informatie: telefoon (050) 361 22 95.

Het aantal behandelingsmethoden voor de eetstoornissen anorexia en boulimia nervosa is enorm en de variaties in benaderingsmethoden zijn extreem. Veelal bestaat de hulp uit psychotherapie; soms wordt gebruik gemaakt van medicatie. Niet alle behandelingsmethoden zijn even goed onderzocht. De Wetenschapswinkel Geneesmiddelen Utrecht heeft in opdracht van de Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa een literatuuronderzoek gedaan naar alles wat op dit gebied tussen 1987 en 1997 verschenen is.

Er zijn slechts zeven studies gevonden naar het effect van medicatie bij anorexia. Verschillende antidepressiva, cisapride, clonidine en zink zijn onderzocht. De resultaten uit dit beperkte aantal studies duiden erop dat deze geneesmiddelen bij de meerderheid van de anorexiapatiënten niet of nauwelijks werkzaam zijn.

Bij boulimia zijn in totaal 18 studies gevonden. Met name de verschillende antidepressiva, zoals TCA's, MAO-remmers en de SSRI's zijn bestudeerd. Ook fenfluramine en lithium zijn onderzocht. Veel van deze middelen veroorzaken op de korte termijn een duidelijke afname van het aantal eetbuien en het braken. Over de resultaten op langere termijn is echter minder bekend, maar deze lijken minder gunstig te zijn. Veel patiënten vallen terug in boulimisch gedrag.

Literatuur: Boef M, Geneesmiddelen bij de behandeling van

eetstoornissen. Het rapport is te bestellen door over-

making van f 11,- op giro 228947 t.n.v. UU,

Faculteit Farmacie Utrecht o.v.v. PUG/97-6,

naam en adres.

In nummer 23 van Pharma Selecta 1997 hebben wij u uitvoerig bericht over de nieuwe anti-migrainemiddelen zolmitriptan en naratriptan. Inmiddels is eindelijk een tweetal studies verschenen waarin het effect van 2,5 mg zolmitriptan is bekeken. In de eerste studie van Rapoport e.a. (n=1144) zijn 1, 2,5 5 en 10 mg zolmitriptan vergeleken met placebo.[1] Hieruit bleek een gelijkwaardige effectiviteit voor 2,5 mg versus 5 mg zolmitriptan. Na 2 uur bleek bij respectievelijk 65% en 67% van de patiënten hoofdpijnverlichting op te treden (versus 34% voor placebo). Terugkeer van hoofdpijn binnen 24 uur trad bij respectievelijk 37% en 32% van de patiënten op (versus 46% voor placebo).

Ten opzichte van placebo werd voor 2,5 mg zolmitriptan meer duizeligheid (4% versus 8%), slaperigheid (4% versus 7%), paresthesiëen (0% versus 6%) warmtesensaties (1% versus 5%) en druk op de keel (0% versus 3%) gezien. Deze bijwerkingen zijn dosisafhankelijk en nemen toe met hogere dosering waarbij ook druk op de borst duidelijk waarneembaar wordt.

Een tweede studie van Solomon e.a. met 327 patiënten, waarbij 2,5 mg zolmitriptan vergeleken is met placebo, bevestigt bovengenoemde gegevens.[2] Hoewel in de eerste studie hiervan geen melding werd gemaakt, wordt in deze studie druk op de borst bij 5% van de patiënten gemeld versus 1% voor de placebogroep.

Deze studies rechtvaardigen de startdosering van 2,5 mg zolmitriptan bij migraine. Een gepubliceerde vergelijking met sumatriptan laat echter nog op zich wachten, zodat nog niet kan worden vastgesteld met welke dosering sumatriptan de 2,5 mg zolmitriptan vergeleken moet worden.

Het is overigens teleurstellend hoe weinig gepubliceerd materiaal te vinden is over een nieuw te introduceren geneesmiddel. Dit probleem lijkt een modeverschijnsel te worden en speelt de redactie in toenemende mate parten. We kunnen hierdoor slechts vertrouwen op een adequate registratieprocedure. Al vaker hebben we in Pharma Selecta geageerd tegen de geheimhouding rond de registratieprocedure.[3] Toegang tot registratiedossiers en de aanwezighied van publicaties maken het mogelijk om claims van de fabrikant te beoordelen en dragen bij tot het eerder onderkennen van bijwerkingen van geneesmiddelen. Glaxo presteert het zelfs allerlei claims over naratriptan rond te sturen die enkel gesteund worden door in druk zijnde artikelen welke voor een gewone sterveling niet te vinden zijn.[4]

Literatuur: 1 Rapoport AM et al. Neurology 1997;49:1210-1218.

2 Solomon GD et al. Neurology 1997;49:1219-1225.

3 Hoen E 't. Pharma Selecta 1994;10:76-79.

4 Glaxo rondzending Naramig^®, 24 december 1997.

De kop is eraf, de eerste Doe-Dag is achter de rug. In een hypermoderne setting hebben we aandacht besteed aan het zoeken, vinden en bewaren van medisch-farmaceutische informatie. Binnenkort, als ook de tweede Doe-Dag achter de rug is, zullen we met een meer uitgebreid verslag komen.

Bijzonder aan de eerste Doe-Dag was dat we onze site hebben gepresenteerd. Vanaf 1994 zijn alle nummers full-text te vinden via een degelijke zoekoptie. Op een paar kleinigheden na is de site klaar. We zullen de ervaringen van de eerste Doe-Dag ook gaan gebruiken om hier en daar wat verbeteringen aan te brengen. Velen van u hebben al gevraagd wat het password voor de site is. Deze zullen we in een volgend nummer vrijgeven voor alle apothekers, artsen en andere geïnteresseerden. Nog heel even geduld dus.