Oseltamivir bij hoogrisicopatiënten

Begin dit jaar is in dit blad een artikel verschenen waarin oseltamivir of Tamiflu^® beschreven werd.¹

Oseltamivir is als tweede neuraminidaseremmer geregistreerd voor de behandeling van influenza. Het is voor overigens gezonde volwassenen die griep krijgen, een effectief middel gebleken om de ziekteduur iets te verkorten en de klachten iets te verminderen. Voor een ziektebeeld dat in de meeste gevallen meer lastig is dan ernstig, waren deze resultaten niet erg overtuigend. Juist bij de risicopatiënten en ouderen, waar het een interessant aanvulling zou kunnen zijn op de behandelingsmogelijkheden, vielen de resultaten tegen.

Inmiddels is er een grote retrospectieve studie gedaan naar de effectiviteit van oseltamivir met daarbij een subgroepanalyse naar onder andere hoogrisicopatiënten.² Adolescenten en volwassenen (13-97 jaar, n=4015) die zich binnen 36 uur na aanvang van de influenza symptomen hadden gemeld, werden gerandomiseerd naar ofwel tweemaal daags 75 mg oseltamivir ofwel tweemaal daags placebo gedurende vijf dagen tijdens locale influenzauitbraken. 2413 patiënten waren daadwerkelijk met influenza geïnfecteerd en zijn geïncludeerd; placebo n=1063, oseltamivir n=1350. Dertig procent hiervan was hoogrisicopatiënt, waarvan 20% ouderen en 10% met een chronische respiratoire of cardiale aandoening. Het primaire eindpunt met betrekking tot de effectiviteit was de tijd totdat verlichting van een cluster van zeven symptomen optrad. Over de hele populatie is er een afname van de tijd tot verlichting van de symtpomen van 19% waargenomen ten opzichte van placebo (mediane duur 100,6 uur versus 124,5 uur). Uit de subgroepanalyse bleek bij de patiënten met een cardiale aandoening een significante afname van de tijd tot verlichting van de symptomen in de oseltamivirgroep ten opzichte van placebo (mediane duur 44,0 uur versus 64,7 uur, p=0,026). Ook bij de COPD-patiënten is een significante afname van de tijd tot verlichting van de symptomen in de oseltamivirgroep ten opzichte van placebo waarneembaar (mediane duur 37,9 uur versus 53,8 uur, p=0,004). De tijd totdat patiënten weer de staat van gezondheid hadden bereikt van voor de influenzagriep werd bij de patiënten met een onderliggende cardiale of respiratoire aandoening in de oseltamivirgroep met 70 uur verkort ten opzichte van placebo (225,7 uur versus 155,9 uur, p=0,0569).

Uit de subgroepanalyse naar leeftijd zou het effect van oseltamivir bij ouderen (> 65 jaar) te halen moeten zijn. Helaas is deze uitgevoerd door de populatie te splitsen in <50 jaar (n=1464) en 50 jaar (n=917, met > 65 jaar n=488). Wel werd in beide oseltamivirgroepen een duidelijke afname van de tijd tot verlichting van de symptomen waargenomen ten opzichte van placebo (<50 jaar: 88,3 uur versus 112,5 uur; 50 jaar: 131,2 uur versus 163,0 uur), wat suggereert dat oseltamivir ook in de groep van > 65 jaar een duidelijk effect heeft.

Hiermee lijkt oseltamivir niet alleen voor overigens gezonde volwassenen, maar ook voor ouderen en hoogrisicopatiënten die griep krijgen, een effectief middel om de ziekteduur iets te verkorten en de klachten iets te verminderen. Waar bij overigens gezonde volwassenen een milder beloop en twee dagen tijdwinst onvoldoende zijn om oseltamivir een plaats te geven in de standaardbehandeling, kan dit middel bij hoogrisicopatiënten wel van waarde zijn.