Onze beroepsorganisatie heeft het afgelopen jaar een zelfgekozen overgang van een departementale structuur naar een districtsstructuur ondergaan. Aan deze verandering is door de leden wel de voorwaarde verbonden dat er per district een coördinator zou worden aangetrokken, teneinde de communicatie vanuit Den Haag naar het veld en vice versa in goede banen te leiden. Aangezien de broekriem bij de meeste apotheken in het afgelopen jaar stevig moest worden aangesnoerd, heeft de KNMP, onder druk van de commissie voor de financiën, uit solidariteit besloten tot een forse bezuinigingsoperatie, met als gevolg gedwongen ontslagen. Probleem: wanneer aan de ene kant personeel ontslagen wordt, is het lastig om aan de andere kant nieuwe districtscoördinatoren aan te stellen. Om deze kwestie te tackelen moeten de leden van de KNMP tijdens de algemene vergadering in december instemmen met het contributieplan waarin per apotheek 300 euro aan geoormerkt geld voor een districtscoördinator is opgenomen. De commissie voor de financiën heeft laten weten tégen dit plan te zijn.

Ik voorspel u dat wij morgen wakker worden met een stinkende vinger wanneer wij als KNMP-leden besluiten géén districtscoördinator aan te stellen. De districten zijn juíst opgezet als communicatiestructuur, omdat het in het verleden daaraan vaak ontbrak. De districtscoördinator maakt een essentieel onderdeel uit van de gekozen structuur.  De leden van de financiële commissie vinden de kosten hiervoor waarschijnlijk overbodig vanwege hun eigen, goedlopende regionale structuur en/of korte lijnen met de KNMP in Den Haag. Verreweg het grootste deel van farmaceutisch Nederland bevindt zich echter niet in deze luxepositie. Geen tot weinig communicatie met de districten heeft een belangrijke consequentie: verwijdering en onbegrip tussen veld en Den Haag èn een beroepsorganisatie die in een ivoren toren komt te zitten en ons zo niet meer optimaal kan vertegenwoordigen.

Om stinkende vingers te voorkomen roep ik u als KNMP-lid op om solidariteit te tonen. Ga niet slapen met jeuk en blijf evenmin de hele nacht wakker, maar stem vóór het financieren van de districtcoördinator door de KNMP.

Jos Lüers, hoofdredacteur

Aktueel

Eplerenon bij hartfalen

Toevoeging van spironolacton aan de standaardbehandeling bij patiënten met ernstig hartfalen, verlaagt de mortaliteit met dertig procent. Helaas kan het gebruik van spironolacton gepaard gaan met geslachtshormoongerelateerde bijwerkingen als gynaecomastie en impotentie bij mannen en pijnlijke borsten bij vrouwen. De selectievere aldosteronantagonist eplerenon geeft deze bijwerking minder vaak en kan als alternatief dienen voor spironolacton. Eplerenon is in staat gebleken om de cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit te verlagen bij stabiele patiënten met linkerventrikeldisfunctie en hartfalen na een acuut myocardinfarct. Dat eplerenon, vergeleken met placebo, ook de mortaliteit verlaagt bij patiënten met hartfalen met milde symptomen, is aangetoond in de recent gepubliceerde resultaten van de Eplerenone in Mild Patients Hospitalization and Survival Study in Heart Failure (EMPHASIS-HF). Aan het door de fabrikant gesponsorde onderzoek namen 2737 patiënten met hartfalen deel. Eplerenon of placebo werd toegevoegd aan de optimale standaardtherapie. Na een periode van 21 maanden werd de studie tussentijds afgebroken vanwege een significante afname van de mortaliteit van eplerenon versus placebo gebruikers (18,3 versus 25,9%). Hiermee is aangetoond dat eplerenon ook werkzaam is bij patiënten met hartfalen met milde symptomen. Helaas is eplerenon tot op heden alleen vergeleken met placebo en heeft fabrikant Pfizer de vergelijking met spironolacton nog niet aangedurfd.

Gelezen

Baat het niet, dan schaadt het wel

Ondanks de zwakke bewijsvoering is glucosamine in Nederland geregistreerd als niet-receptplichtig geneesmiddel ter verlichting van pijnklachten bij artrose van de knie. Over de werkzaamheid van het middel is veel discussie, vooral doordat het effect ervan in enkele studies wel kon worden aangetoond maar in andere weer niet. In de praktijk wordt glucosamine nogal eens geadviseerd onder het motto 'baat het niet, dan schaadt het niet'. Helaas wordt de patiënt wel opgezadeld met hoge kosten en is de vraag of het hem of haar wat oplevert. In een onlangs gepubliceerde meta-analyse wordt de onduidelijkheid rond de werkzaamheid van glucosamine - al dan niet gecombineerd met chondroïtine - voorgoed weggenomen. De gegevens van tien gerandomiseerde gecontroleerde studies, waaraan in totaal 3803 personen met artrose deelnamen, werden gecombineerd. De effectiviteit van behandeling met glucosamine (-sulfaat of -hydrochloride), al dan niet gecombineerd met chondroïtinesulfaat, werd onderzocht op pijnklachten. Niet geheel onverwacht bleken door de in-dustrie gesponsorde onderzoeken gunstiger resultaten op te leveren dan onafhankelijk onderzoek. Ondanks marginaal significante verschillen kon een klinisch relevante afname van pijnklachten niet worden aangetoond bij gebruik van glucosamine, chondroïtine of een combinatie van beide middelen ten opzichte van placebo. In dit geval schaadt het dus wel, namelijk de portemonnee.

Bron: Wandel S, Juni P, Tendal B et al. Effects of glucosamine, chondroitin, or placebo in patients with osteoarthritis of hip or knee: network meta-analysis. Br Med J 2010:16;341.

En dan nog even dit

Preferentiebeleid verder uitgebreid

Het was enigszins te verwachten, maar het preferentiebeleid leidt tot fikse dalingen van geneesmiddelprijzen, en dus gaan de grote zorgverzekeraars met ingang van 1 januari het aantal preferente middelen verder uitbreiden. Daar gaan we weer: wijzigen van het assortiment, aanpassen van de voorraden, verwijderen van ex-preferente middelen, instrueren van het personeel, voorlichten van en in discussie gaan met de patiënten, vaker 'hebben we niet in voorraad, komt u morgen maar terug' verkopen, overleggen met zorgverzekeraars als het preferente middel toch niet verkrijgbaar blijkt te zijn, meer foutief geneesmiddelgebruik en ga zo nog maar even door. Dat apothekers hierdoor op kosten worden gejaagd, patiënten in de war raken en de preferente middelen inmiddels goedkoper zijn geworden dan een zak drop, daar zijn de verzekeraars blijkbaar op uit. Heel geneesmiddelgebruikend en -verstrekkend Nederland wordt er moe van. Behalve de zorgverzekeraars, want die zoeken naar mogelijkheden om het preferentiebeleid over een half jaar weer verder uit te breiden.

Oproep

Het PS-on Disk-team kan versterking gebruiken. We zijn op zoek naar een referent voor het British Medical Journal en voor de oneven edities van de Lancet. Belangstelling? Neem dan contact op met Linda Wijma: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.